Heeft u haast?

Artikel, Fonk, 04-2012 
Auteur: Caro van Dijk 

Ik zag laatst een mooi filmpje waarin een op het eerste gezicht gewone straatmuzikant prachtig Bach ten gehore brengt in de metro van Washington DC. Het blijkt de beroemde violist Joshua Bell te zijn die hier staat te spelen op zijn concertviool van 3,5 miljoen dollar. Een paar dagen ervoor speelde hij dezelfde stukken in een uitverkochte zaal in Boston voor een entreeprijs van gemiddeld 100 dollar. Tijdens het uur dat hij in de metro speelt, lopen er ongeveer 2.000 langs hem. Er stoppen zes mensen kort om naar hem te luisteren en hij haalt hij zo’n 30 dollar op. Als hij na een uur stopt, applaudiseert er niemand. Wat gebeurt hier? Of beter gezegd, wat gebeurt hier niet?

Nemen we schoonheid waar in een alledaagse omgeving en op een onhandig moment?
Zo ja, staan we er dan bij stil, waarderen we het en doen we er iets mee?
Herkennen we talent in een onverwachte context?

De beschreven scène is exemplarisch te noemen voor het snelle en haastige leven van velen van ons, zeker in de stedelijke context. We willen, we moeten, we zullen. En wel nu, liever gister dan vandaag en graag snel, heel snel. Mede gefaciliteerd door technologische ontwikkelingen kan er veel meer en veel sneller. De snelheid en het effect van ons handelen is de afgelopen decennia dus enorm toegenomen.

Kennis is gratis, kunde is goud

Voor organisaties geldt dezelfde constante tempoversnelling door rationalisatie van processen en de focus op efficiency en effectiviteit. Daarbij dwingt de huidige economische malaise een nog sterkere resultaatgerichtheid af. En met de toegenomen snelheid en complexiteit van de wereld en de verplaatsing van de maakindustrie richting lage lonen landen, neemt de concurrentie en daarmee het belang van continue ontwikkeling van de zakelijke dienstverlening steeds verder toe. Met de permanente beschikbaarheid en toegang tot informatie, ligt het concurrerend verschil steeds vaker in het maken van relevante en vruchtbare verbindingen. Kennis an sich is steeds vaker gratis, de kunde er resultaten mee neer te zetten is daarentegen goud waard. Er wordt dus een toenemend beroep gedaan op het inzetten van de inventiviteit van de individuele mens in resultaatgerichte samenwerkingsverbanden van al dan niet tijdelijke aard. Concurrerende vernieuwing en onderscheidende inzichten ontstaan dan ook steeds vaker midden in de operatie. Voor organisaties dus zaak om hierop ook daadwerkelijk ingericht en voorbedacht te zijn.

Kritisch vermogen

Als we dus al niet eens heel even kunnen stilstaan en luisteren naar een van de topmuzikanten van de wereld, wat missen we dan nog meer terwijl we ons door ons leven haasten?

Wat betekent dit voor organisaties waar verdienmodellen onder druk staan, markten globaliseren en versnellen, vergaand geprofessionaliseerde opdrachtgevers om maatwerk vanuit co-creatie vragen, vraagstukken bepaalde matches forceren met daaruit volgende samenwerkingsverbanden en continue vernieuwing noodzakelijk is?

Organisatie zullen steeds vaker vorm moeten geven aan het verbinden van verschillende partijen (klanten, stakeholders, relaties, ...) op basis van zowel de verschillen, als tegelijkertijd de onderlinge afhankelijkheid. Dit vereist een flexibele instelling en het constant voorbedacht zijn op interessante kansen en mogelijkheden voor zowel de organisatie als geheel, als voor het individu. Is hiervoor wel ruimte binnen de volledig doorgerationaliseerde processen van organisaties?

•  Nemen we nieuwe mogelijkheden en kansen waar in de alledaagse
    operationele werkzaamheden en op een onhandig moment?
•  Zo ja, staan we er dan bij stil, waarderen we het en doen we er gericht iets mee?
•  Herkennen we nieuwe en waardevolle inzichten in een onverwachte of juist
    alledaagse context.

Kunde wordt kunst

Er is dus in toenemende mate sprake van een andere verbintenis tussen mensen binnen organisatie en met de marktomgeving. Dit vereist van alle betrokkenen een meer holistische markt benadering waarbij alle stakeholders waarde creëren en resultaten boeken i.p.v. het agressief veroveren van markten en de focus op permanente groei en eigen winstmaximalisatie. Om in deze context succesvol te opereren staat de expert niet langer tússen partijen om deze door middel van een kennisvoorsprong uit elkaar spelen. In plaats daarvan weet de expert juist

onverwachte onderling perspectiefvolle verbindingen te leggen. Kunde wordt kunst door waarde te creëren met het samenbrengen van mensen, issues, belangen, principes en organisaties én hiervoor beloond te worden.

Geregisseerd toeval

De effectieve omvang, samenstelling en oriëntatie van netwerken wordt steeds belangrijker aangezien markten zijn steeds vaker relatiegericht in plaats van transactiegericht zijn. De toenemende schaarste aan tijd maakt dat steeds efficiënter gewerkt moet worden en contacten zeer kort en krachtig zijn, tegelijkertijd is daarbij de sociale component van enorm belang om de gunfactor en het wederzijds vertrouwen te borgen. In de steeds snellere wereld neemt tegelijkertijd de vraag naar zingeving toe. Het draait steeds meer om ‘weten’, door het voorbereid en gericht te zijn op het bieden van verrassende en perspectiefvolle inzichten. Essentieel hierbij is werkelijke interesse in de mensen, de markten, de ontwikkelingen en de samenhangen hiertussen. In plaats van de haastige next step focus, wordt het steeds belangrijker langdurige coalities aan te gaan. Niet het domein van opereren staat centraal, maar veel meer de bewegelijkheid en het verzilveren van nieuwe paden, verbindingen en mogelijkheden.

Corporate spirit

De snelheid én onvoorspelbaarheid van ontwikkelingen in de wereld, vereisen steeds vaker ook samenwerking buiten de eigen organisatie. Succesvol opereren in de genetwerkte marktomgeving, betekent dus op meerdere plaatsen tegelijk aangesloten zijn. Organisaties en businessmodellen zullen hierbij steeds vaker in elkaar overlopen. De informatie en energie uit deze samenwerking biedt alle partijen vruchtbare perspectieven, nieuwe mogelijkheden met concrete resultaten. Het samenwerken vindt niet plaats volgens vooraf bepaalde regels, maar is een mentaliteit along the road vorm krijgt in het heden.

In haastige toestand is de geest het lichaam voorbij gerend en in gedachten al op de vooraf vastgelegde bestemming. Onverwachte parels onderweg rennen we hard voorbij om er vervolgens de volgende dag alsnog de hoofdprijs voor te betalen. Onthaasten betekent dus niet het opgeven van snelheid van handelen, maar gericht en met open vizier bewustzijn van en handelen in het nu.

We kunnen het resultaat van rationalisatie, efficiency en effectiviteit dus op twee manieren inzetten. Enerzijds als een bezuiniging om direct resultaat mee te boeken. Anderzijds om capaciteit vrij te spelen voor ontwikkeling van inventieve en innovatieve inzichten en oplossingen. Immers, om vrij naar Louis Pasteur te spreken: “Het geregisseerde toeval begunstigt de goed voorbereide organisatie”.